Behandeling bij een slechte verstaanbaarheid

Slechte verstaanbaarheid kan verschillende oorzaken hebben. Enkele voorbeelden zijn:

  • een vertraagde spraakontwikkeling (articulatiestoornis),

  • nasaliteit,

  • slissen,

  • een hoog spreektempo.

 

Het kan heel vervelend zijn als u/uw kind steeds om herhaling wordt gevraagd. Een logopedist kan helpen om de verstaanbaarheid te verbeteren. 

Een vertraagde spraakontwikkeling (articulatiestoornis)

Wat is het?

Jonge kinderen spreken de woorden meestal onvolledig uit. Bijvoorbeeld ‘toe’ voor ‘stoel’ of ‘ba’ voor ‘bal’. Sommige kinderen blijven langer dan normaal uitspraakfouten maken. Dit kan de verstaanbaarheid zodanig beïnvloeden dat het kind zich soms niet duidelijk kan maken. 

 

Gevolg:

Als een kind zich niet goed kan uiten en/of niet goed verstaan wordt door anderen, kan het kind gefrustreerd raken, of boos, verdrietig of stil worden. Uiteindelijk kan dit leiden tot gedrags- en/of leerproblemen op school.

Wat doet de logopedist?

De logopedist zal nagaan welke stoornissen het spreken van het kind beïnvloeden. Soms is daarbij onderzoek door een kinderarts of kno-arts nodig. De logopedist leert de juiste klank(-en) aan en leert hoe ze toegepast kunnen worden in het spontane spreken. Hierdoor worden de articulatieproblemen verholpen.

Nasaliteitsstoornis

Wat is het?

Men spreekt van een nasaliteitsstoornis of neusspraak wanneer de resonantie (de klank) van de spraak afwijkend is: de spraak klinkt te veel of juist te weinig door de neus. 

Gevolg:

Er is een verminderde verstaanbaarheid.

 

Wat doet de logopedist?

De logopedist onderzoekt de nasaliteit en de invloed daarvan op de verstaanbaarheid. Bij open neusspraak zal de behandeling bestaan uit oefeningen om de gehemeltespieren te activeren en een energieke uitspraak aan te leren. Bij gesloten neusspraak zal het accent liggen op het beter leren gebruiken van de neusweg. 

Interdentale spraak (slissen)

Wat is het?

Bij slissen of lispelen wordt de /s/ verkeerd uitgesproken. Door te slappe tongspieren of te weinig beheersing van de tongmotoriek klinkt de /s/ onzuiver.

 

Gevolg:

In ernstige gevallen wordt het spreken hierdoor slecht verstaanbaar. Sociaal gezien kan slissen tot gevolg hebben dat een kind er in de klas mee geplaagd wordt. Volwassenen kunnen problemen verwachten als zij een spreekberoep kiezen.

Slissen gaan vaak samen met afwijkende mondgewoonten. Door het slissen  kan de stand van het gebit beïnvloed worden. De tong duwt, door de voorwaartse of zijwaartse bewegingen de tanden uit elkaar waardoor bijvoorbeeld een open beet ontstaat. Gebitscorrectie heeft in zo’n geval alleen effect als ook het slissen en de eventuele afwijkende mondgewoonten worden afgeleerd. 

Wat doet de logopedist?

De logopedist leert de juiste klank(-en) aan en leert hoe ze toegepast kunnen worden in het spontane spreken. Hierdoor worden de articulatieproblemen verholpen.

Hoog spreektempo

Wat is het?

De meest voorkomende vorm van een verstoring in het spreektempo, is te snel praten. Sommige mensen spreken van zichzelf vrij snel. Een hoog spreektempo kan van invloed zijn op de verstaanbaarheid. 

 

Gevolg:

Het snelle spreektempo resulteert erin dat de gesprekspartner moeite heeft het gesprek te volgen. Een te hoog spreektempo heeft ook tot gevolg dat een verhaal monotoon over kan komen. Door de snelheid heb je geen tijd de juiste intonatie in je verhaal te leggen. 

Wat doet de logopedist?

De logopedist kan helpen om het spreektempo te reguleren en kan werken aan het vertragen of versnellen van de spraak.